Sabado, Nobyembre 15, 2025

Ihing kaypalot

IHING KAYPALOT

naamoy ko ang palot na iyon
habang lulan ng dyip tungong Welcome
Rotonda, kaytinding alimuom
na talaga ngang nasok sa ilong

sa pader, ihi'y dumikit dito
kaya pulos karatula rito
saanman magawi ay kita mo
may pinta: Bawal Umihi Dito

kayhirap maamoy ang mapalot
dahil sa ilong ay nanunuot
di pupwede sa lalambot-lambot
baka hinga'y magkalagot-lagot

dapat umihi pag naiihi
kung pantog puputok nang masidhi
subalit saan tayo gagawi
kung walang C.R. nang di mamanghi

kailan pa tao matututo
pader ay di ihiang totoo
upang di magkasakit ang tao
upang di labag sa batas ito

- gregoriovbituinjr.
11.15.2025

A-kinse na

A-KINSE NA

may kwento noong ngayo'y aking naalala:
minsan daw ay lumindol doon sa pabrika
sigaw ng isa: nakupo! katapusan na!
ang sagot ng isa: a-kinse pa lang, tanga!

tulad ng petsa ngayon: Nobyembre a-kinse
sweldo na naman, paldo muli si kumpare
at may pang-intrega na siya kay kumare
may pampa-tuition na sa anak na babae

inaabangang sadya ang araw ng sahod
matapos kinseng araw na nagpakapagod
na ramdam ng manggagawa'y nakalulugod
lalo na't sa pamilya siya ang gulugod

O, kinsenas, kapag ikaw na ang dumatal
nagkalipak man ang palad at kumakapal
ginhawa'y dama matapos ang pagpapagal
sana'y di magkasakit, buhay pa'y tumagal

- gregoriovbituinjr.
11.15.2025

Biyernes, Nobyembre 14, 2025

Bumerang

BUMERANG

matapos raw ang kaytinding bagyo
matapos humupà ang delubyo
mababakas ang gawa ng tao
basura'y nagbalikang totoo

tinapon nila'y parang bumerang
tulad ng plastik sa basurahan
mga binasura'y nagbumerang
tinapon sa kanal naglabasan

parang mga botanteng nasukol
na binoto pala nila'y ulol
binotong sangkot sa ghost flood control
na buwis sa sarili ginugol

binoto'y mga trapong basura
na nagsisibalikan talaga
upang sa masa'y muling mambola
mga trapong dapat ibasura

at kung káya'y huwag pabalikin
ang dapat sa kanila'y sunugin
upang di na makabalik man din
basura silang dapat ubusin

- gregoriovbituinjr.
11.14.2025

* komiks mula sa pahayagang Bulgar, 11.13.2025, p.5

Huwebes, Nobyembre 13, 2025

DPWH ba'y paniniwalaan pa?

DPWH BA'Y PANINIWALAAN PA?

mukhang DPWH nagpapabango
nasa headline sila ng isang pahayagan
nagsalitâ sa pananalasa ng bagyo
mga pambansang daan ay di madaanan

di mo na tuloy alam kung anong totoo
pag DPWH na ang nagsalitâ
silang pangunahing sa kurakot nabisto
ay mag-uulat sa bayan hinggil sa sigwâ

maniniwala ba o ito'y guniguni
tulad ng pinag-uusapang ghost flood control
aasahan ba ang kanilang sinasabi?
e, kawatan at sinungaling nga'y mag-utol

flood control project ba'y sasabihing maayos?
at di substandard ang gamit na materyales?
matitibay daw ang gawa kahit mag-unos
e, maraming binaha, duda'y di naalis

DPWH ba'y paniniwalaan
ng bayang galit sa mga trapong kurakot
ahensyang pangunahin nga sa kurakutan!
O, DPWH, dapat kang managot

- gregoriovbituinjr.
11.13.2025

* litrato mulâ sa headline ng pahayagang Pang-Masa, Nobyembre 11, 2025

Mababaw man ang kaligayahan ko

MABABAW MAN ANG KALIGAYAHAN KO

mababaw lang daw ang kaligayahan ko
kaya natatawa sa mumunting bagay
dahil diyan, napaisip tuloy ako:
ano ang malalim na kaligayahan?

mababaw lang ako, makakain lamang
ng tatlong beses isang araw, ayos na
di ko kaylangan ng kotse't kaharian
na sa kamatayan, di ko madadala

mababaw ako ngunit kayang sumisid
nakakangiti pa rin kahit na pagod
kasama'y dukhang nabubuhay sa gilid
kaysa korap na nabundat sa kurakot

oo, inaamin ko, mababaw ako
kaysa malalim nga, di naman masaya
ay, ako'y isa lang karaniwang tao
maglulupâ, makatang lingkod ng masa

- gregoriovbituinjr.
11.13.2025

Miyerkules, Nobyembre 12, 2025

Korapsyon: Kung anong bigkas, siyang baybay

KORAPSYON: KUNG ANONG BIGKAS, SIYANG BAYBAY
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nabasa ko ang sinulat ni National Artist Virgilio S. Almario sa kanyang kolum na Filipino Ngayon sa pesbuk hinggil sa baybay ng salin sa wikang Filipino ng corruption. Tinalakay nga niya kung korupsiyon ba o korapsiyon ang tamang salin. Basahin ang kanyang sanaysay na may pamagat na KORUPSIYON O KORAPSIYON? sa kawing na: https://web.facebook.com/photo?fbid=1403137705151190&set=a.503294381802198

Pansinin. Sa dalawang nabanggit na salitâ ay kapwa may titik i sa pagitan ng titik s at y. Hindi niya binanggit ang salitang korapsyon. Palagay ko'y dahil mas akademiko ang kanyang talakay.

Sa karaniwang manunulat tulad ko, natutunan ko ang isang batas sa balarila na nagsasabing kung anong bigkas ay siyang baybay. O kung paano sinabi ay iyon ang ispeling.

Kaya sa wari ko ay walang mali sa salitang korapsyon o kaya'y kurapsyon. Di tayo tulad ng mga Inglesero na talagang mahigpit sa ispeling.

Ang salitang korapsyon ang ginamit ng mga taga-Pasig sa kanilang konsiyertong Pasig Laban sa Korapsyon noong Nobyembre 8, 2025, kung saan isa ako sa naimbitahang bumigkas ng tulâ hinggil sa nasabing napapanahong isyu.

Kaya ang salitang korapsyon ang gagamitin ko sa ipapagawa kong tarp para sa paglahok sa isang konsyerto sa Nobyembre 22, kung saan nakasulat: National Poetry Day 2025: TULA'T TULIGSA LABAN SA KORAPSYON. Planong ganapin iyon sa isang komunidad ng maralita sa Malabon. Tutulâ ako sa konsiyerto bilang sekretaryo heneral ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML).

Ang salitang iyon din ang madalas kong gamitin sa pagkathâ ng tulâ. At iyon din ang naisip kong gamitin sa isang munting aklat ng tulâ na ilalabas ko sa Disyembre 9, kasabay ng International Anti-Corruption Day. Ang nasabing libreto, na sukat ay kalahating short bond paper at nasa limampung pahina, ay may pamagat na TULA'T TULIGSA LABAN SA KORAPSYON.

Gayunman, iginagalang ko ang pagtingin ni Rio Alma (sagisag sa pagtulâ ni V. S. Almario) hinggil sa korupsiyon o korapsiyon. Si Sir Rio ay naging gurô ko sa pagtulâ sa LIRA (Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo) nang kumuha ako ng pagsasanay rito mula Setyembre 1, 2001 hanggang grumadweyt dito noong Marso 8, 2002.

Halina't abangan ang paglulunsad ng munting aklat laban sa korapsyon sa Disyembre 9, ang pandaigdigang araw laban sa korapsyon. Inaayos lang ang lugar na paglulunsaran ng aklat.

11.12.2025

P.S. Salamat kay Ninong Dado sa litrato

Martes, Nobyembre 11, 2025

Ang payò nila hinggil sa pag-inom

ANG PAYÒ NILA HINGGIL SA PAG-INOM

birthday ni Dad sa Disisyete ng Nobyembre
pamangkin ko sa Disiotso ng Nobyembre
Disinwebe naman ang utol kong babae
habang utol kong lalaki'y sa Bentesyete

ngayong a-Onse, ikalimang death monthsary
ng aking butihing asawang si Liberty
ano't kayraming kaganapan ng Nobyembre
sa araw ni Bonifacio pa'y magrarali

may payò nga ang ama kong namayapa na
na hanggang ngayon ay akin pang dala-dala:
"Huwag kang mag-iinom pag nalulungkot ka.
Mag-inom lang kung may okasyon o masaya."

tiyak, iyan din ang nanaisin ng sinta
huwag kong lunurin sa alak ang problema
oo, sa payò sa akin ay tama sila
Dad, Libay, salamat sa inyong paalala

- gregoriovbituinjr.
11.11.2025

* litrato kuha sa kalapit na bar habang isang oras na naghihintay na magawâ ang tarp

Sana, Bagyo, tinangay mo na ang mga kurakot!

SANA, BAGYO, TINANGAY MO NA ANG MGA KURAKOT!

kayrami nang namatay sa bagyong Tino sa Cebu
si bagyong Uwan, nanalasa sa bansa ni Juan
sana ang tinangay nila'y korap na pulitiko
na nagpakasasa't nandambong sa pondo ng bayan

sana, namatay sa bagyo'y yaong mga kurakot
na birthday wish ng broadcaster na si Ms. Kara David
sana, inanod sa baha'y mga trapong balakyot
at di yaong mga mahihirap nating kapatid

bagyuhin sana'y mga kurakot sa ghost flood control
na nagsibukol ang bulsa sa nakaw nilang pondo;
salamat po, Sierra Madre, sa iyong pagtatanggol
sa maraming kababayan, lungsod at munisipyo

subalit kayrami mang SANA, baka di matupad
kung tao'y di kikilos upang ibagsak ang bulok
kung ang gulong ng katarungan ay sadyang kaykupad
at nanunungkulan pa rin ang mga trapong bugok

- gregoriovbituinjr.
11.11.2025

* litrato mula sa pahayagang Remate, 11.08.2025

Lagot sila kay Agot

LAGOT SILA KAY AGOT

artistang si Agot Isidro, may tanong sa atin
di palaisipan ngunit ating pakaisipin:
"Kung kayo si Sierra Madre, sinong iboboto n'yo?"
na sinundan pa, "Yung papayag na kalbuhin kayo?"

may pasaring pa, "Panay ang Salamat Sierra Madre,
pero iboboto, yung mga pro-mining." mensahe
n'ya'y tagos, anya pa, "So alam na next election ha."
simpleng pahayag, sa puso'y kumukurot talaga

sa ulat ay nagawa raw ng mga kabundukan
ng Sierra Madre puksain, mata ng bagyong Uwan
kaya maraming sa Sierra Madre nagpasalamat
tila isa itong paanyayang gawin ng lahat

maraming salamat sa mga pasaring mo, Agot
sa mga minahang naninira ng mga bundok
lalo sa mga pulitikong kurakot at buktot
na nararapat lang na mapiit at mapanagot

- gregoriovbituinjr.
11.11.2025

* ulat mula pahayagang Abante, 11.11.2025, p.5

Sa panlimang death monthsary ni misis

SA PANLIMANG DEATH MONTHSARY NI MISIS

ginunita ngayong a-Onse ng Nobyembre
muli'y pagsinta ang padala kong mensahe
sa panglimang death monthsary ng aking misis
nagpapakatatag kahit naghihinagpis

di pangkaraniwang araw bawat a-Onse
ng buwan, inaalala ang kinakasi
marami mang trabaho ay gugunitain
bawat a-Onse ay may tulang kakathain

napakapayak man ng aking nagagawâ
nagninilay bilang tanda ng paggunitâ
sa tahanan ay may kandilang itinirik
habang sa iwing puso'y may sinasatitik

tititigan kong muli ang iyong larawan
na tanging magagawâ sa kasalukuyan
bagamat maraming pagtutuunang pansin
saliksik, pagsasalin, pagkilos, sulatin

- gregoriovbituinjr.
11.11.2025

Lunes, Nobyembre 10, 2025

Ang demokrasyang batid ng dinastiya

ANG DEMOKRASYANG BATID NG DINASTIYA

Ang demokrasya raw ay
OF the prople,
FOR the people,
and BY the people

na mababasa
sa Gettysburg Speech
ni Abraham Lincoln

subalit iba
ang pagkaunawa
ng dinastiya
sa demokrasya,
o marahil nga'y
iniba nila:

Sa kanila
ang demokrasya ay
OFF the people,
POOR the people,
and BUY the people.

hindi kasama ang tao
pahirapan ang tao
at bilhin ang tao

o marahil
ang POOR the people
ay POUR the people
ng mga ayuda
upang iboto
muli ang trapo

- gregoriovbituinjr.
11.10.2025

* mga litrato mula sa pahina ng Partido Lakas ng Masa (PLM)

At muling nangalampag si Uwan sa bahay ni Juan

AT MULING NANGALAMPAG SI UWAN SA BAHAY NI JUAN

ngayong lamang, muling nanalasa si Uwan
kinalampag ang bubong ng bahay ni Juan
maririnig mo ang rumaragasang hangin
na tila ba bahay ay kanyang lalamunin

buti't bubong ng bahay pa rin ay matibay
kinakaya si Uwan na kaytinding tunay
tila ba tayo'y pilit niyang nilulupig
tila ba ulan at hangin ay nagniniig

anong gagawin natin kundi ang magbasa
ng aklat, o magsalin ng asignatura
basta tiyaking gamit ay di mababasâ
kaya maging alerto lagi't maging handâ

sige lang, Uwan, ilabas mo ang galit mo
habang galit ng bayan, ilabas ding todo
sa mga kurakot, dapat silang masingil
silang kawatan sa pondo'y dapat mapigil

- gregoriovbituinjr.
11.10.2025

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/share/v/1BqXsyJAiF/ 

Sunny side up sa sinaing

SUNNY SIDE UP SA SINAING

paano kung wala kang mantika sa bahay
maulan at baha, ayaw mo nang lumabas
subalit nais ng anak mo'y sunny side up
na itlog, may paraan kung nais lumingap

sa sinaing, bago pa mainin ang kanin
bakatan ng puwet ng baso ang sinaing
pag may puwang na, itlog ay iyong basagin
at ilagay lang sa puwang, lagyan ng asin

ang itlog, sandali'y lilipas, pag nalutò
presto! may sunny side up na ang iyong bunsô
sunny side up sa kanin, tanda ng pagsuyò
at matalinong diskarteng di naglalahò

may sapaw ka pang okra, may sunny side up pa
anong sarap ng kain ninyo sa umaga
sa gas o sa kuryente'y nakatipid ka na
mga mahal mo'y matutuwa pang talaga

- gregoriovbituinjr.
11.10.2025

Panawagan nila'y parusahan na ang mga kurakot!

PANAWAGAN NILA'Y PARUSAHAN NA ANG MGA KURAKOT!

kinunan ko ng litrato nang makita ang panawagan
na "Parusahan ang mga magnanakaw sa ating bayan
at mga kasabwat na Kontraktor, Senador at Kongresman"
ng UP Workers Union, aba'y sang-ayon din ako riyan

ang mga kurakot, pag di naparusahan, babalik din
sa kanilang krimen at karumal-dumal nilang gawain
imbes magsilbi sa bayan, bulsa nila'y pabubukulin
kawawa muli ang bayan sa mga buwayang salarin

kaya dapat parusahan lahat ng mga nasasangkot
at nandarambong sa pondo ng bayan, silang mga kurakot
dapat may mga ulong gumulong, kundi man ay mapugot
parusahan na sila hanggang buto'y magkalagot-lagot

kaybilis ng batas mamarusa pag dukha ang nang-umit
ng isang mamon upang may mapakain sa kanyang paslit
ngunit pag mayayamang bilyon-bilyong piso na'y kinupit
may due process pa ang mga walanghiyang dapat mapiit

- gregoriovbituinjr.
11.10.2025

Linggo, Nobyembre 9, 2025

Bato-bato sa langit

BATO-BATO SA LANGIT

Bato-bato sa langit
Hustisya'y igigiit
Pag ginawâ ay lupit
Sa dukha't maliliit

Kayraming pinilipit
Pagpaslang ang inugit
Due process ay winaglit
Mga buhay inumit

Tulad ng abang pipit
Pag bayan ay nagalit
Sa tokhang na pinilit
Bato man, ipipiit

Nanlaban pati paslit?
Tanong natin ay bakit?
Buhay nila'y ginilit
Ng sistemang kaylupit

- gregoriovbituinjr.
11.09.2025

Hinahampas ng bagyong Uwan ang bahay ni Juan

HINAHAMPAS NG BAGYONG UWAN ANG BAHAY NI JUAN

matapos ang bagyong Tino na nanalasang tunay
na higit dalawang daang katao na'y namatay
ngayon nama'y nananalasa na ang bagyong Uwan
kaylakas niyang hinahampas ang bahay ni Juan

kaya ang daranasin natin ay matinding sigwâ
na kung maayos ang kanal sana'y agad mawalâ
paano kung D.P.W.H. gumawa niyon?
flood control project na ba'y guniguni na paglaon?

mag-iingat po tayo kung may yerong lumilipad
na sa atin at sa pamilya'y baka makasugat
mag-ingat din sa open manhole at lestospirosis
sa panahon ngayon ay mahirap nang magkasakit

bahay man ni Juan o kaya'y ang bahay ni Kuya
sana'y maging handâ, at magbayanihan talaga
gawin ay makipagkapwa, at di makasarili
isipin din natin ang kapwa, di lang ang sarili

- gregoriovbituinjr.
11.09.2025

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na:

Napanalunang aklat

NAPANALUNANG AKLAT

nakinig ako sa zoom nilang talakayan
hinggil sa mga aklat, mula pamantasang
Ateneo, Kagawaran ng Filipino
at sa pa-raffle nila, nanalo ng libro

ang aklat ay Poems ni Martin Villanueva
bagamat ngayon ko lang siya nakilala
di sa personal, kundi sa aklat ng tulâ
nasa Ingles, wala pang walumpung pahinâ

kanina, dumating ang kartero sa bahay
at natanggap ko na ang premyo nilang bigay
dagdag na koleksyon sa munti kong library
nakapagbabasa pa kahit super-busy

sa Ateneo, taos kong pasasalamat
sa librong itong ngayon ay binubulatlat
dedikasyong: "Hope you find something worthwhile in THIS"
ng awtor sa aklat, sa pagod ko'y nag-alis

- gregoriovbituinjr.
11.09.2025

Sabado, Nobyembre 8, 2025

Pasig Laban sa Korapsyon

Pasig Laban sa Korapsyon
Isang Mabigat na Misyon
Tunay na Dakilang Layon
At Tanggap Natin ang Hamon!

- gregoriovbituinjr.
11.08.2025

* Kinatha at binigkas na tulâ sa Musika, Tulâ at Sayaw sa Plaza Bonifacio, Pasig, 11.08.2025

Biyernes, Nobyembre 7, 2025

Plakard sa baybayin

PLAKARD SA BAYBAYIN

sa plakard mababasa ng bayan
nasa baybayin ang panawagan
laban sa mga tuso't gahaman
na nagnakaw sa pondo ng bayan

"Ikulong na 'yang mga kurakot!"
panawagang dapat na'y bangungot
sa mga pulitikong balakyot
silang ngingisi-ngisi ang sagot

magandang batid nating basahin
yaong plakard na nasa baybayin
na panulat ng ninuno natin
sa plakard man ay ating buhayin

tara, sa plakard nati'y isulat
sa baybayin ang islogang lahat
magbabaybayin sa pagmumulat
magbabaybayin sa pagsusulat

- gregoriovbituinjr.
11.07.2025

* litrato kuha sa presscon ng Artikulo Onse sa Club Filipino

Traysikel 349 at Pepsi 349

TRAYSIKEL 349 AT PEPSI 349

muling pumasok sa diwa ang Pepsi Cola
dahil sa traysikel na nasakyan kanina
number three-four-nine ang nagpasikat sa Pepsi
nanalong milyong piso noon ay kayrami

oo, number three-four-nine ay talagang sikat
kaya Pepsi'y di na tinangkilik ng lahat
numerong tinayaan din daw sa huweteng
tres-kuwarenta'y nuwebe, numerong winning

three-four-nine, numerong nagpabagsak talaga
sa kumpanyang dating sikat, ngayon wala na
bihira nang makita ang Pepsi sa bansâ
wala na kasing bumibili, parang sumpâ

tila sabayang binoykot ng mga Pinoy
ang produktong tila sabayan ding tinaboy
pasensya po't nakwento ang Pepsi three-four-nine
dahil sa traysikel na numero three-four-nine

- gregoriovbituinjr.
11.07.2025

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: https://web.facebook.com/reel/863586356089042 

Tanaga sa klima

TANAGA SA KLIMA ‎Di palagay ang masa ‎Sa nagbabagong klima: Noon daw: BAHALA NA. ‎Sigaw ngayon: BAHA NA! - gregoriovbituinjr. 08.11.2026 * a...